Soldat inconnu - analiza
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
O tematyce wiersza świadczy już jego tytuł: Soldat inconnu, czyli Żołnierz nieznany. Broniewski stworzył go w oparciu o ramy liryki bezpośredniej, posługując się formą literackiego apelu.

Podmiotem lirycznym jest żołnierz, opowiadający swoje losy, przeżycia i przemyślenia adresatowi, czyli swoim towarzyszom broni. Czyni to w czasie przeszłym (na przykład rozpoczynający utwór czasownik byłem) w sposób niezwykły, ponieważ z perspektywy osoby zmarłej. Używając środków poetyckiego wyrazu, mówi:

Trup, ziemi wydarty, leżę
przygnieciony ulicą paryską.


Elipsa i metafora zwracają jeszcze większą uwagę na położenie żołnierza, który leży martwy na nieznanej ulicy, podkreślają unoszącą się w wierszu świadomość nieodwracalności śmierci i bezsilności człowieka wobec druzgocącej potęgi wojny. Dalej wyznaje jeszcze:
Rzucili na mnie sztandary,
by nie widzieć śladu od kuli.
Nakryli pierś trotuarem,
twardym kamieniem ulic.


Jego śmierć „kuła w oczy” przechodzących obok. Przykryto więc ciało sztandarem oraz – w przenośni – trotuarem ulic. Martwy żołnierz leżał zapomniany, niezidentyfikowany, samotny. Mimo iż obok przechodzili jego niedawni współbracia w niedoli, woleli odwrócić głowy i nie myśleć o śmierci, by łatwiej było im ją przyjąć lub marginalizować jej rychłe nadejście:
Batalionami ciężko
maszerowali przez piersi,
deptali krzycząc: "Zwycięstwo!",
przechodzili i dziwili się śmierci...

Swoista droga ku zapomnieniu, tak dokładnie i plastycznie przedstawiona przez Broniewskiego, jest tu ukazana dzięki metaforze. Przez pryzmat przenośni czytelnik zaczyna rozumieć, jaki los spotykał żołnierzy, którzy umierali na wojnie. Najpierw ich zwłoki przykrywano sztandarami, potem grzebano pod kamienną powierzchnią chodników, by w ostateczności zapomnieć o śmierci teraz już bezimiennego kolegi i przemaszerować batalionami (…) ciężko przez piersi.

Utwór składa się z sześciu czterowersowych strof. Występują w nim rymy ABAB. Zdania są krótkie, urywane. Ich emocjonalność, żywiołowość oraz uczuciowość i poczucie nieodwracalności śmierci jest podkreślona licznymi wykrzyknikami, które pojawiają się w czwartej zwrotce, będącej punktem kulminacyjnym liryku, momentem największego skupienia uwagi czytelnika, którego magnetyzuje prośba lub rozkaz martwego podmiotu lirycznego:

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Twórczość Władysława Broniewskiego
2  Anka - wiadomości wstępne
3  Bagnet na broń - analiza



Komentarze
artykuł / utwór: Soldat inconnu - analiza




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz:
     





    Tagi: